50-XRONIA-POLUTEXNEIO-50-XRONIA-METAPOLITEUSH

Στη σελίδα αυτή συγκεντρώνουμε και σας παρουσιάζουμε σταδιακά όλες τις νέες αλλά και παλαιότερες εκδόσεις σχετικά με την 50ή επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, αλλά και για τα 50 χρόνια μεταπολιτευτικής δημοκρατίας που γιορτάσουμε το 2024.

50 ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ

Σταύρος Λυγερός, Η εξέγερση του Πολυτεχνείου.
Μια ξεχασμένη κατάθεση,

Εκδόσεις Πατάκη, Οκτώβριος 2023

Το βιβλίο Η εξέγερση του Πολυτεχνείου. Μια ξεχασμένη κατάθεση του Σταύρου Λυγερού εκδίδεται 50 χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Αποτελεί μια μετεγγραφή-διασκευή του δίτομου βιβλίου που εκδόθηκε το 1977 από την Εκδοτική Ομάδα Εργασία με τίτλο Φοιτητικό κίνημα και ταξική πάλη στην Ελλάδα – Από τις προσφυγές στα Πρωτοδικεία στην εξέγερση του Πολυτεχνείου.

Ο Σταύρος Λυγερός, ως μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην εξέγερση του Πολυτεχνείου, δίνει τη δική του πολιτική και προσωπική κατάθεση για εκείνα τα γεγονότα.

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου ήταν μία αυθόρμητη –χωρίς κομματική καθοδήγηση– κορύφωση στον αγώνα για ελευθερία και δημοκρατία. Εγγράφηκε με δύναμη στη λαϊκή συνείδηση, επειδή εμπεριείχε την έννοια της «θυσίας», η οποία λειτουργεί σαν σηματοδότης για έθνη και λαούς. Είναι από τα ιστορικά γεγονότα που έχει ζωτική ανάγκη κάθε λαός για να διατηρεί τον αυτοσεβασμό του.

Το φοιτητικό κίνημα είναι εκείνο που εξανάγκασε τον δικτάτορα Παπαδόπουλο να δρομολογήσει το πείραμα Μαρκεζίνη για να νομιμοποιήσει πολιτικά το καθεστώς του. Εάν εκείνος ο ελιγμός είχε επιτύχει, η Ελλάδα θα είχε εγκλωβιστεί σε έναν κηδεμονευόμενο κίβδηλο κοινοβουλευτισμό.

Η εξέγερση του Νοέμβρη άνοιξε τον δρόμο για την πτώση της δικτατορίας, έστω κι αν τον ρόλο καταλύτη έπαιξε η τραγωδία της Κύπρου. Με αυτή την έννοια, το Πολυτεχνείο είναι ο ιδρυτικός «μύθος» της μεταπολιτευτικής δημοκρατίας. Κάθε μεγάλο ιστορικό γεγονός, άλλωστε, προσλαμβάνει διαστάσεις «μύθου».

Χωρίς το Πολυτεχνείο, η Ελλάδα πιθανόν να είχε ακολουθήσει δρόμο παρόμοιο με αυτόν της Χιλής: Ο αιματοβαμμένος δικτάτορας Πινοσέτ ανέλαβε με πραξικόπημα το 1973 και παρέμεινε στην εξουσία (ως πρόεδρος και αρχηγός των Ενόπλων Δυνάμεων) μέχρι το 1998! Δεν πήγε ποτέ φυλακή!

Οι πολιτικοί ταγοί της Μεταπολίτευσης οφείλουν τη σταδιοδρομία τους στο «ριζοσπαστικό ρεύμα» του φοιτητικού κινήματος, το οποίο επέβαλε την κατάληψη. Αν δεν είχε μεσολαβήσει το Πολυτεχνείο, τα κόμματα θα ήταν υποχρεωμένα να πολιτεύονται τουλάχιστον για οκτώ χρόνια στο ασφυκτικό πλαίσιο των υπερεξουσιών του δικτάτορα-προέδρου Παπαδόπουλου.

 Ξεκίνησε να διαβάζεις το βιβλίο εδώ.

Δες τη σελίδα του Σταύρου Λυγερού στο Βιβλιοπωλείο Πατάκη.

 

 
 
 

Είχε πάει δέκα η ώρα, η τηλεόραση ήταν ανοιχτή. Έδειχνε εικόνες από το Πολυτεχνείο. Ένας τύπος, εκπρόσωπος Tύπου, Ζουρνατζής ονόματι, μιλούσε για «αναρχοκομμουνιστάς» που στράφηκαν εναντίον του καθεστώτος και της δημοσίας τάξεως. Ορίστε τα έκτροπα. Ο φακός έδειχνε σπασμένα θρανία, συνθήματα «κάτω η χούντα», «ζήτω οι παρτούζες», κιλότες, καπότες και σπασμένα έδρανα.

Πλησίασα το παράθυρο, ανασήκωσα τις γρίλιες. Είδα να καθαρίζουν με μάνικες τη Στουρνάρη. Αύρες-σαύρες να περνάνε και είδα λοξά προς την πλατεία Εξαρχείων να βγαίνουν από την πόρτα της Στουρνάρη με νάιλον σακούλες τρεις-τέσσερις μπάτσοι, με τρόφιμα που μας είχαν δώσει οι πεινασμένοι για ελευθερία και δημοκρατία.

Μέσα από τις ιστορίες, παλιότερες αλλά και πρόσφατες, που διανθίζουν το βιβλίο του Δημήτρη Παπαχρήστου, η μνήμη πασχίζει να κρατήσει ζωντανό το παρελθόν. Σαν σταθμό ανεφοδιασμού των νέων για να συνεχίσουν και να φτάσουν εκεί που δεν καταφέραμε εμείς. Για να μπορέσουν να προλάβουν το μέλλον γιατί αλλιώς δεν θα το συναντήσουν ποτέ.

 

Λεωνίδας Καλλιβρετάκης, Το Πολυτεχνείο έξω από το Πολυτεχνείο.
Οι αφανείς πρωταγωνιστές της εξέγερσης του 1979,
Εκδόσεις Θεμέλιο, Νοέμβριος 2023

Αυτό που έκανε το Πολυτεχνείο να γίνει το «Πολυτεχνείο», δεν είναι εκείνα που συνέβησαν μέσα στο υπό κατάληψη ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα, αλλά όσα διαδραματίστηκαν έξω από αυτό. Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν αρχικά γύρω από το Πολυτεχνείο και στη συνέχεια ξεχύθηκαν στους δρόμους της Αθήνας, συγκρότησαν διαδηλώσεις απ’ άκρου σ’ άκρο της πόλης, πανικόβαλαν τη φρουρά του Υπουργείου Δημοσίας Τάξεως, έστησαν οδοφράγματα για να εμποδίσουν τη διέλευση των τεθωρακισμένων, πνίγηκαν στα δακρυγόνα και ξυλοφορτώθηκαν αγρίως από την Αστυνομία, στάθηκαν –κυριολεκτικά– μπροστά στις κάνες και δεν έκαναν πίσω παρά μόνο όταν πλέον μετρούσαν στις τάξεις τους εκατοντάδες τραυματίες και τους πρώτους νεκρούς. Πρόκειται για αυτούς που, ακόμη πιο εντυπωσιακό, τις επόμενες ημέρες, ενώ η εστία του Πολυτεχνείου είχε πλέον συντριβεί, εγκατέλειψαν τα σχολεία τους και τις δουλειές τους και διαδήλωναν ανάμεσα στα πυρά των αστυνομικών, των ακροβολιστών και των τεθωρακισμένων, μετρώντας νέα –και περισσότερα– θύματα. Την ιστορία εκείνων των αφανών ηρώων της εξέγερσης του 1973 επιχειρεί να καταγράψει (με ασυγχώρητη καθυστέρηση πενήντα ετών) αυτό το βιβλίο.
Απόσπασμα από τον πρόλογο του συγγραφέα Λεωνίδα Καλλιβρετάκη.

50 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ

Συλλογικό έργο, Το Μισός αιώνας εκλογές:
Συζητώντας για της αναμετρήσεις της Μεταπολίτευσης,
επιμ. Πέτρος Ιωαννίδης - Ηλίας Τσαουσάκης, 
πρόλ. Ηλίας Νικολακόπουλος,
Εκδόσεις Πόλις, Οκτώβριος 2023

Στο βιβλίο αυτό καταγράφεται μια σημαντική πτυχή της Γ' Ελληνικής Δημοκρατίας: όλες οι εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις της μεταπολιτευτικής περιόδου 1974-2023.
Κεντρικό πυρήνα και βάση του παρόντος τόμου αποτελούν 17 podcasts, συζητήσεις με σημαντικούς συνομιλητές, ακαδημαϊκούς, ειδικούς της πολιτικής επιστήμης, της επικοινωνίας, της ιστορίας και της δημοσιογραφίας, γνώστες της κάθε εκλογικής αναμέτρησης και της αντίστοιχης ιστορικής περιόδου που καθένας και καθεμία πραγματεύεται.
Η ιδέα για τη δημιουργία αυτού του ψηφιακού αρχείου συζητήσεων και την επακόλουθη έκδοση του βιβλίου προέκυψε έπειτα από μακρές συζητήσεις των δύο επιμελητών με τον αείμνηστο ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών Ηλία Νικολακόπουλο, που ήταν και ο επιστημονικός υπεύθυνος της σειράς.
Ο Ηλίας Νικολακόπουλος, βαθύς γνώστης της εκλογικής ιστορίας της χώρας, φιλοδοξούσε μέσα από την καταγραφή των εκλογικών αναμετρήσεων να ιχνηλατήσουμε την πολιτική διαδρομή των τελευταίων 50 ετών, να αναλύσουμε περιεκτικά την κατάσταση που επικρατούσε κάθε περίοδο στα κόμματα, να εντοπίσουμε τα αίτια που οδήγησαν σε νίκες ή ήττες, αλλά και να φωτίσουμε τα πρόσωπα, τους πρωταγωνιστές, τους κερδισμένους και τους ηττημένους αυτών των αναμετρήσεων.
Στα κείμενα του παρόντος τόμου αναδεικνύονται οι ιδιαιτερότητες της κάθε εκλογικής μάχης, τα σημεία επαφής, ο ρόλος της διεθνούς κατάστασης, οι ατζέντες των κομμάτων και, φυσικά, η εκλογική γεωγραφία και συμπεριφορά, ο τρόπος με τον οποίο ψήφισαν οι πολίτες.

Στον τόμο συμμετέχουν: Ευτύχης Βαρδουλάκης, Γιάννης Βούλγαρης, Βασιλική Γεωργιάδου, Παναγιώτης Κουστένης, Πέτρος Ιωαννίδης, Γιάννης Κωνσταντινίδης, Θοδωρής Λιβάνιος, Νίκος Μαραντζίδης, Γιάννης Μαυρής, Γεράσιμος Μοσχονάς, Ρούλα Νέζη, Ηλίας Νικολακόπουλος, Δημήτρης Παπαδημητρίου, Κώστας Πουλάκης, Πάνος Σταθόπουλος, Ευτυχία Τεπέρογλου, Ηλίας Τσαουσάκης, Παύλος Τσίμας.

 

Συλλογικό έργο, Πού πηγαίνει η Μεταπολίτευση;
Κλιματική, κοινωνική δικαιοσύνη και δημοκρατία στην εποχή των κρίσεων,
εισαγωγή-επιμέλεια Δημήτρης Χριστόπουλος, 
Εκδόσεις Πόλις, Δεκέμβριος 2023

Η εικόνα του μέλλοντος της Γ' Ελληνικής Δημοκρατίας δεν εμπνέει αισιοδοξία. Οι υποδομές της χώρας, οι χώροι κοινωνικής μέριμνας και ευθύνης -από τα νοσοκομεία ως τα σχολεία-, εμφανίζουν σημάδια εγκατάλειψης που οδηγούν σε εκφυλισμό. Το δημόσιο σκεβρώνει, δεν είναι της μόδας, εγκαταλείπεται. Οι φυσικές καταστροφές επαναλαμβάνονται, σε βαθμό που έχουν γίνει πλέον μια μόνιμη έκτακτη ανάγκη. [...] Κλιματικοί πρόσφυγες πλέον από την ίδια τη χώρα. Άνθρωποι που φεύγουν. Brain drain μνημειωδών διαστάσεων, από την αρχή της ελληνικής κρίσης ως σήμερα. Την ίδια στιγμή, η ελληνική οικονομία φωνάζει για εργατικά χέρια στον πρωτογενή τομέα, την κατασκευή και τον τουρισμό, αλλά δεν υπάρχουν. Η αγοραστική δύναμη κατακρημνίζεται, κι έπειτα διερωτόμαστε γιατί οι άνθρωποι φεύγουν.
Η Γ' Ελληνική Δημοκρατία γιορτάζει τα πενήντα της χρόνια κουρασμένη και διόλου ελκυστική.
Οι θεσμοί λογοδοσίας ατροφούν. Ο κοινοβουλευτικός έλεγχος αδρανοποιείται. Οι ανεξάρτητες αρχές -άλλοτε η μεγάλη υπόσχεση- σιγάζουν όταν κάνουν τη δουλειά τους, επειδή είναι ενοχλητικές.
Η Δικαιοσύνη ασθμαίνει, σε βαθμό αυτοακύρωσης. Το έλλειμμα πλουραλισμού στον Τύπο είναι ντροπιαστικό. Οι υποκλοπές θέλουν να δείχνουν κανονικότητα. [...] Μας φαίνεται κανονικό άνθρωποι να είναι κλεισμένοι σε "δομές" για πρόσφυγες στα νησιά. Όπως πριν από πενήντα χρόνια ήταν οι εξόριστοι στα ίδια περίπου νησιά. Οι ηθικοί και πολιτικοί φραγμοί αμβλύνονται σε βαθμό εγκληματικό. [...]
Συνειδητοποιούμε, λοιπόν, πως η κλιματική αλλαγή, που έχει ήδη γίνει κλιματική κρίση, οξύνει τις κοινωνικές ανισότητες. Πως χωρίς ενεργειακή και κλιματική δικαιοσύνη δεν απειλείται απλώς η φύση, αλλά και η ίδια η δημοκρατία. [...] Πως οι κοινωνικές ανισότητες ροκανίζουν τα εύθραυστα θεμέλια της κουρασμένης δημοκρατίας, σε μια κοινωνία που πλέον νιώθει ενδημικά τη φτώχεια. Επομένως, δεν συζητάμε για τρία χωριστά θέματα. Δεν συζητάμε δηλαδή για το κλίμα, την οικονομία-εργασία και τη δημοκρατία-θεσμούς. Συζητάμε για ένα σύνολο ζητημάτων, ένα ενιαίο πολιτικό επίδικο, που συγκροτεί αναγκαστικά ένα ενιαίο πολιτικό υποκείμενο.

- Δημήτρης Χριστόπουλος 

Στον τόμο συμμετέχουν: Χριστίνα Κουλούρη, Λουδοβίκος Κωτσονόπουλος, Θεοδότα Νάντσου, Κωστής Παπαϊωάννου, Κατερίνα Παπανικολάου, Κλειώ Παπαπαντολέων, Δημήτρης Σιδέρης, Έλενα-Όλγα Χρηστίδη, Δημήτρης Χριστόπουλος